Eg har så lyst til å lese...

Eg har ein stor stabel med bøker som eg har lyst til å lese ligggande på eit bord på "kontoret" mitt.

Sara Stridsberg: Drömfakulteten.
Walt Withman: Gresstrå
Khaled Hosseini: Tusen strålende soler
Samuel Beckett: Malloy, Malone dies og The unnamable
John Milton: Paradise Lost
Yann Martel: Historien om Pi
Edward Hoem: Ave Eva
Frode Grytten: Flytande bjørn








Per Olov Enquist: Boken om Blanche og Marie.
Peter Høeg: Kvinnen og apen.
Tove Ditlevsen: Vilhelms værelse.
Stig Dagerman: Ormen
J. M. Coetzee: Barndom Ungdom.
Albert Camus: The stranger.
Tristan og Isolde.
Doris Lessing: The golden notebook.
Doris Lessing: The grass is singing
Joseph Conrad: Razumov
Haruki Murakami: After dark.








Mark Haddon: A spot of botter.
Carl Frode Tiller: Bipersonar
Mark Haddon: The curious incident with the dog that night.
Per Olov Engquist: Nedstörtad Engel
Thomas Mann: Buddenbrooks
Kader Abdollah: Huset ved moskeen
William Faulkner: Larmen og Vreden
Fernando Pessoa: Uroens bok
Jon Fosse: Melancholia I og II
Thomas Espedal: gå - eller kunsten å leve et villt og poetisk liv.
Orhan Pamuk: Det hvite slottet.
Virginia Woolf: Jacobs room.






Desse... og mange fleire bøker har eg lyst til å lese. Nokon gonger blir eg glad av å sjå denne stabelen med bøker. Då tenker eg at eg kjem til å få stor glede av å lese alle desse bøkene. Andre gonger blir eg litt lei meg når eg ser denne stabelen. Då tenker eg at det er så mange fleire bøker som skulle ha vore i denne stabelen og at eg aldri kjem til å få tid til å lese alt eg skulle ønske eg hadde tid til å lese.

Gert Nygårdshaug, igjen...

I går høyrde eg eit intervju med Nygårdshaug om boka Fortellernes marked. Eg var akkurat ferdig å lese boka, og eg må seie eg var like skuffa over denne som eg var positivt overraska over Mengele Zoo, då eg las boka.

Til gjengjeld var denne mannen utruleg flink til å snakke om boka si. Stoffet han har skrive om var heilt klart eit stoff som engasjerte han, så det å vere publikum og høyre han fortelle om boka var verkeleg interessant!

Så dersom de får anleiing til eit møte med Nygårdshaug anbefaler eg dykk verkeleg å gripe sjansen.
Denne mannen er flink til å snakke om bøkene sine, og det er det ikkje alle som er...

Litt om den nyaste boka hans:

Fortellernes marked
Cappelen Damm 2008
443 sider

Gert Nygårdshaug har skrive romanen som setter føre seg å avsløre dei primitive religionane si overtru. Med "dei primitive religionane" meiner han kristendom, jødedom og islam.

Han har gjort eit veldig grundig arbeid ved å sette seg inn i den antikke kyrkehistorien, kanoniseringa av bibelske tekstar og alternative retningar som oppstod i antikken. Research og kjeldemateriale er grundig, og han er god til å forklare vanskeleg stoff på ein enkel måte for lesaren. Ein får med seg forskjellen på ebjonitisme og gnostisisme og andre aktuelle retningar gjennom ein oversiktelig presentasjonsmåte.

Historia rundt dette materialet er litt platt, rett og slett. Det kan verke som om forfattaren har hatt det litt for travlet med å bli ferdig med boka si, til at han har tatt seg tid til å jobbe ordentleg med sjølve fortellinga. Vi møter to mellomaldrande menn, ein bibliotekar og ein veterinær som stadig får brev frå ein ven, Gotvin Soleng, frå Prost Gotvins geometri. Desse breva er referater og spor frå Gotvins jakt på sanninga. Etter å ha fått eit brev, spiser dei eit gourmetmåltid, drikker god vin og grappa og snakkar om innhaldet i brevet. Deretter går det ein god del sider der dei går og ventar på eit nytt brev. Når neste brev kjem gjentek samtalane, maten og drikka seg. Det blir for enkelt og rett og slett litt einsformig. Før eg var halvvegs i romanen begynte eg å få ei kjensle av å ha lese dette før.

Innleiinga og avslutninga skiller seg veldig frå resten av boka. Boka er bygga opp med at ho begynner med at ein av hovudpersonane, Gerbert Rodin er i ein ørken i Egypt, kor han er plassert av ei merkeleg kvinne. Deretter hopper handlinga ca. 2 år tilbake, og historia om breva og Gotvin Solengs oppdagingar blir fortalt. Til slutt kjem historia fram igjen til starten og Gerbert er tilbake i ørkenen i Egypt. Desse første og siste sidene er annleis enn brev-delen, og av mykje høgare kvalitet. Innleiinga gir håp om ei godt skrive bok, og avslutninga rundar av på ein god måte. Problemet er bare at dei 350 sidene i mellom blir litt einsformige.

Eg trur ikkje eg ville ha brukt tid på å lese denne boka ein gong til. Samtidig er det vel anvendt tid å forsøke å få med seg eit forfattarmøte med Nygårdshaug. Han er spennande å høyre på og flink til å snakke om bøkene sine.

Gert Nygårdshaug

Mengele Zoo
Cappelen 1988
376 sider



Det er sjeldan at eg leser bøker som er så engasjerande at eg går og tenker på at eg lurer på korleis det går med hovudpersonen i boka. Men denne boka er ei slik bok. Heilt frå første side har eg vore spent på kva som vil skje vidare med Mino, den vesle guten som mister heile familien og landsbyen i ei massakre. Forvirra og redd går han rundt i den latin-amerikanske jungelen, der han møter tryllekunstaren som meir eller mindre adopterer gutungen. Mino sin store lidenskap er sommarfuglar, som han fangar i jungelen og seinare preparerer. Mino har lært, frå han var liten, at ein aldri skal plukke eller hogge ein plante i jungelen, utan å plante ein ny. Dei store multinasjonale oljeselskapa og papirfabrikkane som henter råvarene sine i jungelen lever ikkje etter denne regelen. Etterkvart som Mino blir eldre, startar han ei terroristgruppe som aksjonerer mot desse fimaene som øydelegger jungelen.

Eg har sjølvsagt vore nødt til å legge boka frå meg, men eg har gleda meg til å ta henne opp igjen, kvar gong. Boka er spennande og samtidig rørande. Miljøproblematikken er stadig meir aktuell, men historien om Mino er fortalt på ein måte som verkeleg synleggjer problematikken.

Språket er godt. I den første delen av boka blir historia om Mino fortald på ein barnleg og enkel måte. Lesaren får presentert verda gjennom jungelguten Mino sine auge, og språket gjer presentasjonen truverdig. Den enkle og naive forteljarmåten om kvardagen i jungelen og reisene saman med tryllekunstnaren er gjennomført og veldig god.
Etterkvart som Mino lærer meir om verda, blir også språket til forteljaren meir verdsvant og ordbruken får forteljarstemma til å framstå som langt meir opplyst. Dermed blir språkbruken med på å reflektere utviklinga til karakteren, noko som i neste omgang får forteljarstemma til å framstå som veldig truverdig.

Boka om Mino blei kåra til "Folkets favoritt" av NRK og Dagbladet i 2007. Dette var eit godt val, og boka fortener absolutt denne kåringa. Boka skal nå også filmatiserast av Nils Gaup. Eg venter spent på hans tolking.

Førstkommande torsdag kjem forresten Gert Nygårdshaug til "forfatteraften" i BokCafèen på Chateau Neuf. Eg gleder meg til å høyre han fortelje meir om arbeidet sitt.

Løvekvinnen
Cappelen 2006
418 sider


Dette er historia om Eva Archander, den vesle jenta som blir født med pels på heile kroppen. Det er ei historie om å vekse opp som annleis, i ei lita bygd i begynnelsen av dette århundret. Løvekvinnen handler om folkesnakk og blikk og om korleis Eva opplever seg sjølv og andre mennesker.

Forteljinga har eit godt potensiale, sjølve historia er rørande. Eg blir sinna på Eva sine vegne når ting går henne i mot og eg gleder meg på hennar vegne når folka ho møter viser henne den respekta ho fortener. Men innimellom blir det litt langdrygt. Hendingane som rammar Eva blir litt like i lengda, og etterkvart blir det litt for forutsigbart.

Boka tapar seg veldig når ho går mot slutten. Det verkar nesten som om forfattaren har skrive seg inn i ei historie han ikkje kjem ut av også blir han plutseleg lei og då må han slutte av. Boka har lengre partier som er sterke og som fengar meg som lesar, men likevel er dei svake partia med på å trekke ned heilskapen. Dette blir ei god forteljing som er fortald på ein middels god måte.

Thomas Marco Blatt

Overalt bor det folk
Kolon forlag 2008
54 sider


I 2006 fekk Thomas Marco Blatt Tarjei Vesaas' debutantpris for diktsamlinga Slik vil jeg måle opp verden. Den 20. august ga han ut bok nummer 2, Overalt bor det folk. Dette er ei spennande diktsamling, der heimen står sentralt som eit ledande motiv. Thomas Marco Blatt skriver om korleis folk bur og lever. Han seier sjølv at han ønsker å skrive om myta om heimen og heimen som utopi. Det kommersielle samfunnet har laga klare forventningar til korleis folk skal bu og leve, medan Blatt med denne diktsamlinga forsøker å rokke ved denne tradisjonelle oppfatninga av heimen som ein plass der mor og far og to barn har eit vellukka liv i flott interiør. Den midtre delen av diktsamlinga heiter "The IKEA way of living", og i diktet "The IKEA way of living II", som er ein parafrase på Obstfelders "Regn", tar han eit oppgjer med drømmen om den vakre og vellukka heimen. Dei siste strofene i diktet går slik: "en er en og to er to/vi fyller en bil/vi flytter i lag/det likner en drøm/alt ender en dag. Her klipper han i stykker glansbiletet vi har henta frå IKEA-katalogen, og tar dermed eit oppgjer med tendensen til å definere mennesker ut i får materielle faktorar, som ein heim.

Thomas Marco Blatt viser seg å vere ein dyktig poet. Han har gjort eit grundig arbeid og tekstane hans er godt gjennomarbeida. Han bruker språket som eit reiskap, samtidig stiller han opp nokre metapoetiske linjer der han får meg til å tenke gjennom funksjonen til diktet.

Fleire av dikta er også tekstar det går an å gå inn i og bli i. Det er ikkje alle tekstane som er tekstar ein leser for å finne ei meining. Fleire av tekstane er tekstar som ein kan vere i og oppleve stemninga i. Diktet på side 45, om trehusbebyggelsen i Mo er eit slikt dikt som bare kan opplevast. Det same gjelder diktet "Det store diktet om havet" på side 35. Dette er slike dikt som ein må bruke god tid på å lese og som kan lesast mange gonger.

Eg likte Overalt bor det folk og eg gleder meg til å lese meir frå Blatt.

Ei bokmelding på trykk

Eg har for første gong fått trykka ei bokmelding. Dette er ei anmelding av Anders Bortnes novellesamling Natta' der oppe, natta' der nede som kom ut for ei veke sidan. Bokmeldinga kan lesast her

... og fleire av novellene til Bortne er forresten også veldig gode...

Knut Nærum

Monster
Cappelen 2007
311 sider


Handlinga i Monster er lagt til år 2013. Den globale oppvarminga, mangelen på sel og polisen si smelting har gått så langt at Isbjørnane har trekt inn til fastlandsnoreg og begynnt å angripe menneske. Statsminister Siv Jensen setter ikkje i gong nokre tiltak. Dette gjer derimot hotellkongen Aksel Slåtto (som har mange mistenkelege fellestrekk med Petter Stordalen). Slåtto bygger eit isbjørnreservat på Dovre, som skal redde menneska for ville isbjørnar.

Nærum forsøker seg på ein dramatisk og blodig roman. Han tematiserer klimaproblematikken gjennom å forsøke å skrive fram eit skrekkscenario frå framtida. Skrekkscenariet blir desverre ikkje skrekkeleg nok og splatterscenene blir ikkje blodige nok. Dermed faller romanen - som i utgangspunktet er ein god idè - litt mellom to stolar.

Madonna-gåten
Cappelen 2006
316 sider

For alle som har lese Da Vinci koden er Madonna-gåten ein morsom parodi. Og for dei som ikkje har lese Da Vinci koden, men som har lese ein eller annan form for dårleg amerikansk krim er også Madonna-gåten morsom. På ein måte kan ein lese Madonna-gåten i staden for Da Vinci koden for å få eit inntrykk av kor latterleg Da Vinci Koden faktisk er. Men dei som har stor respekt for Munch og andre nasjonale kunstskattar vil eg anbefale å la vere å lese Madonna-gåten, og ikkje minst
Løsningen på Madonna-gåten
Cappelen 2006

Desse to bøkene viser tilsaman korleis Munchs malerier skjuler sanninga om den norske kongefamlien, i motsetning til den danske kongefamilien, som har regjert i Noreg dei siste 100 åra. Utan respekt for samfunnstoppar, kunsthistorie eller anna norsk historie, har Nærum i samarbeid med Botterli og Udnæs klart å smøre saman ein morsom konspirasjonsteori.

Løsningen på Madonna-gåten er også verdt å lese bare på grunn av ordlistene og referanseverka som gir ein utruleg morsom oversikt over norske samfunnstoppar, stadar, kunstverk og andre ting. Eg lo høgt fleire gonger medan eg las dette oppslagsverket.

Jo Nesbø - Hodejegerne

Hodejegerne
Aschehoug 2008
238 sider


Eg er i utgagnspunktet skeptisk til kriminalromanar og har lese lite av dei typiske krimforfattarane. Men så er det jo ofte slik av vi gløymer å avbestille bøker frå bokklubben, og dermed kom eg til å lese Jo Nesbøs nyaste roman, Hodejegerne i ferien. Dette var overraskande god lesning.

Boka er ein lettlest og spennande roman om hodejegeren Roger Brown, som er gift med Diana. Kona er, i følge han sjølv, alt for god for han, og han gjer alt han kan for å tilfredsstille den dyre livsstilen og vanane hennar. Dette klarer han ikkje med lønna si, så i tillegg stel han kunst frå folk som har vore på intervju hos han. Etter ei tid kjem han over eit intervjuobjekt som ikkje er like samarbeidsvillig som dei andre, og dermed kompliserest det elles rutinemessige opplegget til Roger Brown.

Eg er imponert over Nesbø sitt språk. Han tyr ikkje til billige klisjear, som jo er hovudgrunnen til at eg vanligvis ikkje lar meg imponere over denne sjangeren. Sjølv om det er den dramatiske handlinga som står i sentrum i romanen, har romanen andre kvalitetar også. Det er naturleg å stille spørsmål ved kva det er i teksten som får meg som lesar til å ha sympati for den eigentleg så usympatiske Roger. Mannen har ingen klassiske helteeigenskaper, og likevel vil eg at han skal klare seg og at det skal gå godt. Dette setter meg som lesar i ein posisjon der mi vurderingsevne aktivt blir trekt inn, noko som er eit kvalitetsteikn ved ein roman.

Eg trur eg kjem til å lese Nesbø igjen, sjølv om eg eigentleg ikkje liker krim. Ikkje minst var det veldig deilig å lese ei bok som var såpass lettlest og lite krevande på ein sommardag.

Bergljot Hobæk Haff - Skammen

Skammen
Gyldendal 1996
422 sider

Dette er ei av dei bøkene eg har lese i løpet av ferien. Romanen er til tider godt skrive, men nokre av partia kan vere litt langtekkelege. Språkleg sett er det stor variasjon i teksten, nokre avsnitt er skrive med eit språk som gjer det til ei oppleving å lese, medan andre avsnitt er prega av litt overdriven drøy adjektivbruk og lettvindte verkemiddel. Det er stor variasjon på kvaliteten til dei ulike delane av boka, men dei delane som er gode, er så gode at det totalt sett er verdt å lese boka.

Boka handlar om Idun som blir sett på som eit utskot i familien. Ho er tvangsinnlagt på eit psykiatrisk sjukehus, og herifrå fortel ho fortellinga om seg sjølv og familien sin. Historien strekker seg gjennom heile århundret, og Idun fortel historia om familien gjennom tre generasjonar. Fortellinga om Idun er bygga opp gjennom eit virvar av nåtid og fortid, og sjølv stiller fortellaren innimellom sprøsmålsteikn ved kva som eigentleg er sant og ikkje. Hukommelsen er ikkje alltid til å stole på, og dermed må også lesaren vere med på å vurdere korleis ting eigentleg har gått føre seg. Romanen tematiserer i stor grad fenomenet skam, som også tittelen seier, og viser korleis einskildpersonen og familien blir øydelagt av å skamme seg over seg sjølv og kvarandre.

Irène Némirovsky - Storm i Juni (suite francaise)

Storm i Juni (suite francaise)
Arneberg Forlag 2006
Innb. 507 sider


Dette er ein ufullført roman, skrive i 1940-42 av den jødisk-franske forfattaren Irène Némirovsky. Boka skulle eigentleg bestå av fire delar, men det er bare dei to første som blei fullførde før Néimrovsky blei deportert og drept sommaren 1942. Boka blei først utgiven i 2004 og omsett til norsk i 2006, etter at dotterat til Némirovsky hadde tatt vare på manuset etter moras død.

Den første delen handlar om flukta frå Paris i juni 1940. Her skildrast mange ulike einskildmenneske som må reise frå heimen sin, med dei gode og vonde sidene som blir vekka i flukta. Krisa gjer nokre egoistiske og andre sympatiske. Skissene er tablåliknande, og utan tilsynelatande samanheng. Del to har i større grad preg av å vere ein roman, der handlinga er lagt til ein landsby under den tyske okkupasjonen. Her møter vi karakterar som må forhalde seg til tyskarane på godt og vondt. Mot slutten av del to ser vi ein antydning til at dei ulike karakterane i del ein kanskje kan komme til å bli knytta saman.

Boka er ei god skildring av krigen, og av kva krigen bringer fram i menneska. Ho er uferdig, men likevel veldig god. Historia om forfattaren, som blir fortald i forordet, gjer boka endå sterkare.