Eg pleier ikkje få bøker til jul fordi alle seier at dei er så redde for å kjøpe bøker til meg, fordi dei trur ikkje eg kjem til å like det som alle andre liker bare fordi eg er litteraturstudent. Eg synes sjølv dette er litt tullete, men resultatet er like fullt det same, eg får ingen bøker til jul. Derfor har eg laga meg ei ønskeliste nå. Den har eg laga ved å surfe på nettet og kikke på bokhandlarar og i bloggar, så på mange måter er det ei lyst-å-lese-liste som tar form av ei liste over bøker eg ikkje har frå før av.
Lista ser slik ut (i vilkårleg rekkefølgje):
Tore Renberg: Charlotte Isabel Hansen
Jonathan Littell: De velvillige
Paul Auster: The man in the dark
Ma Jian: Beijing Coma
Naja Marie Aidt: Bavian
Ian McEwan: On Chesil Beach
Harry Bernstein: Den usynlige muren
Aleksander Solsjenitsyn: En dag i Ivan Denisovitsj liv
Magda Szabõ: Døren
Romesh Gunesekera: Korallrev
Philip Roth: Hvermann
Johann Grip: Den korte veien hjem
Siri Hustvedt: Det jeg elsket
Dubravka Ugresic: Museum for betingelsesløs overgivelse
Jonas Hassen Khemiri: Montecore
Margit Walsø: Kjære Voltaire
Dec 14, 2008
John Ajvide Lindquist - La den rette komme inn
La den rette komme inn
Cappelen 2005
521 sider
Eg har lese ei bok på over 500 sider på ei veke. Eg har ikkje vore sjuk og sengeliggande, eg har ikkje hatt ferie og eg har heller ikkje vore heime og lese meir enn normalt. Men, for å bruke ein oppbrukt klisje i bokomtalar, som eg aldri sjølv hadde trudd eg skulle komme til å bruke, La den rette komme inn er ei bok det verkeleg er vanskeleg å legge frå seg. Sånn heilt på ordentleg. Når eg leser på senga pleier eg vanlegvis å sovne etter ein halvtime, men medan eg har lese La den rette komme inn har eg blitt liggande på sengekanten i timasvis fordi eg bare ikkje kan sovne akkurat nå, det er jo så spennande.
Boka handlar om 12 år gamle Oscar som bur i Blackeberg, ein historielaus drabantby og forstad til Stockholm, og dermed kan ho kallast ein oppvekstroman. Oscar har ei mor som bare vil han godt, ein ansvarslaus og alkoholisert far og han bur i ei blokkleiligheit i Blackeberg i 1981. På skulen blir han mobba på det grovaste, og han har ingen kamerater. Einsemd er eit sentralt tema i historia til Oscar og i romanen elles. Ein dag blir Oscar kjent med ei jente, Eli, som er veldig annleis enn alle andre han kjenner. Ho løyser Rubicks kube på eit blunk, og det er noko med henne som av og til gjer at ho får eit annleis uttrykk i auga.
Historia om Oscar og Eli og det spesielle vennskapet mellom dei to, er også ein kriminalroman i den forstand at det ganske tidleg i romanen blir introdusert eit funn av eit lik. Ein gut er funne hengt opp ned i eit tre, halsen er kutta over og han er tømt for blod. Etterforskarane leikar lenge katt og mus med denne såkalla "ritualmordaren", som etterkvart krever fleire offer. Som lesar får ein tidleg innblikk i ein samanheng som er fjern frå dei ulike forteljande stemmane i romanen.
Boka er også ein grøssar. John Ajvide Lindquist har forsøkt å sette seg inn i korleis det må vere å leve, dersom ein skal leve av menneskeblod. Og i sentrum av historia om Oscar og Eli sitt vennskap og historia om dei mystiske overfalla og drapa, er historia om det å leve eit liv som ikkje toler dagslys, verken i konkret eller overført meining. Det som gjer denne boka veldig spesiell innafor grøssarsjangeren, er at vi tidleg i boka får sympati for vampyren og for dei som står denne nær. Dei skrekkslagne folka som er redde og som ikkje forstår, blir bipersonar eller småkomiske figurar som står i bakgrunnen for forteljinga, som politimannen Staffan og sjukehuspersonalet. Desse forsøker som best dei kan, gjennom forpliktingane dei har gjennom yrka sine å håndtere den uoversiktelege situasjonen i lokalmiljøet. Men dei har ikkje forstått kva som eigentleg hender, og dermed blir deira rollar svært komiske. Dermed er grøssarsjangaren snudd opp ned. Det er ikkje dei uskuldige folka mot det fryktelege og ukjende, men snarare den uskuldige vampyren, som jo ikkje kan hjelpe for at den er smitta, mot dei dumme og uforståande folka. Også her er einsemd eit sentralt tema. Men denne gongen den einsemda vampyren kjenner når den må leve i skjul.
Nokre av skildringane er så tydelege og detaljerte, så konkrete og sanselege, gjennom synsinntrykk, lukter og lydar at det nesten er vemmeleg å lese. Likevel er denne såre undertonen og måten forfattaren har styrt sympatiane til lesaren med på å hjelpe meg med å halde ut det groteske og det skrekkelege i denne romanen. Romanen har mange forteljarstemmer, sjølv om Oscar si stemme er den klaraste og mest dominerande. Desse forteljarane er alltid dei som er annleis og dei som er utstøtt. Ei gruppe mellomaldrande alkoholikarar på den lokale kinesiske kroa blir trukke inn i handlinga, også desse er litt utanfor normen for korleis folk flest skal leve. På mange måtar blir dei skrekkelege og grusomme skildringane litt underordna i den heilskaplege opplevinga av romanen, fordi det er desse såre og einsamme forteljarane som står i sentrum heile tida.
Resultatet er ei god bok. Og ei intens lesaroppleving, som har gjort inntrykk.
Cappelen 2005
521 sider
Eg har lese ei bok på over 500 sider på ei veke. Eg har ikkje vore sjuk og sengeliggande, eg har ikkje hatt ferie og eg har heller ikkje vore heime og lese meir enn normalt. Men, for å bruke ein oppbrukt klisje i bokomtalar, som eg aldri sjølv hadde trudd eg skulle komme til å bruke, La den rette komme inn er ei bok det verkeleg er vanskeleg å legge frå seg. Sånn heilt på ordentleg. Når eg leser på senga pleier eg vanlegvis å sovne etter ein halvtime, men medan eg har lese La den rette komme inn har eg blitt liggande på sengekanten i timasvis fordi eg bare ikkje kan sovne akkurat nå, det er jo så spennande.
Boka handlar om 12 år gamle Oscar som bur i Blackeberg, ein historielaus drabantby og forstad til Stockholm, og dermed kan ho kallast ein oppvekstroman. Oscar har ei mor som bare vil han godt, ein ansvarslaus og alkoholisert far og han bur i ei blokkleiligheit i Blackeberg i 1981. På skulen blir han mobba på det grovaste, og han har ingen kamerater. Einsemd er eit sentralt tema i historia til Oscar og i romanen elles. Ein dag blir Oscar kjent med ei jente, Eli, som er veldig annleis enn alle andre han kjenner. Ho løyser Rubicks kube på eit blunk, og det er noko med henne som av og til gjer at ho får eit annleis uttrykk i auga.
Historia om Oscar og Eli og det spesielle vennskapet mellom dei to, er også ein kriminalroman i den forstand at det ganske tidleg i romanen blir introdusert eit funn av eit lik. Ein gut er funne hengt opp ned i eit tre, halsen er kutta over og han er tømt for blod. Etterforskarane leikar lenge katt og mus med denne såkalla "ritualmordaren", som etterkvart krever fleire offer. Som lesar får ein tidleg innblikk i ein samanheng som er fjern frå dei ulike forteljande stemmane i romanen.
Boka er også ein grøssar. John Ajvide Lindquist har forsøkt å sette seg inn i korleis det må vere å leve, dersom ein skal leve av menneskeblod. Og i sentrum av historia om Oscar og Eli sitt vennskap og historia om dei mystiske overfalla og drapa, er historia om det å leve eit liv som ikkje toler dagslys, verken i konkret eller overført meining. Det som gjer denne boka veldig spesiell innafor grøssarsjangeren, er at vi tidleg i boka får sympati for vampyren og for dei som står denne nær. Dei skrekkslagne folka som er redde og som ikkje forstår, blir bipersonar eller småkomiske figurar som står i bakgrunnen for forteljinga, som politimannen Staffan og sjukehuspersonalet. Desse forsøker som best dei kan, gjennom forpliktingane dei har gjennom yrka sine å håndtere den uoversiktelege situasjonen i lokalmiljøet. Men dei har ikkje forstått kva som eigentleg hender, og dermed blir deira rollar svært komiske. Dermed er grøssarsjangaren snudd opp ned. Det er ikkje dei uskuldige folka mot det fryktelege og ukjende, men snarare den uskuldige vampyren, som jo ikkje kan hjelpe for at den er smitta, mot dei dumme og uforståande folka. Også her er einsemd eit sentralt tema. Men denne gongen den einsemda vampyren kjenner når den må leve i skjul.
Nokre av skildringane er så tydelege og detaljerte, så konkrete og sanselege, gjennom synsinntrykk, lukter og lydar at det nesten er vemmeleg å lese. Likevel er denne såre undertonen og måten forfattaren har styrt sympatiane til lesaren med på å hjelpe meg med å halde ut det groteske og det skrekkelege i denne romanen. Romanen har mange forteljarstemmer, sjølv om Oscar si stemme er den klaraste og mest dominerande. Desse forteljarane er alltid dei som er annleis og dei som er utstøtt. Ei gruppe mellomaldrande alkoholikarar på den lokale kinesiske kroa blir trukke inn i handlinga, også desse er litt utanfor normen for korleis folk flest skal leve. På mange måtar blir dei skrekkelege og grusomme skildringane litt underordna i den heilskaplege opplevinga av romanen, fordi det er desse såre og einsamme forteljarane som står i sentrum heile tida.
Resultatet er ei god bok. Og ei intens lesaroppleving, som har gjort inntrykk.
Dec 10, 2008
Jungelboka på Det norske teater
I dag har eg vore på teater og sett Jungelboka, ei sterkt modernisert oppsetting av Rudyard Kipling sitt stykke, med "Dansefeber-Adil" som Mowgli. Slangen Ka hadde iført kleda til The Bride i Kill Bill og Baghera framstod som transvestitt. Apekattane var kledd i kvite klede og snakka ein hysteriska morsom overdriven vestkantdialekt. Bruken av sang og dans i stykket var heilt fantastisk og det blei spelt mykje på tekstane i ulike popsangar.Adil imponerte gong på gong. For ein balanse, for ein rytme, for ein koordinasjon - det var heilt utruleg å sjå på guten!
Oslopuls har anmeldt stykket under overskrifta "En magnetisk tilstedeværelse", og det er ein passande tittel for ei anmelding av oppsettinga. Sjølv om oppsettinga var veldig mykje utanom det vanlege, var det ei utruleg flott teateroppleving.
Dec 6, 2008
Det er laurdag og det er fridag
Og nå skal eg krype under eit pledd på sofaen og kose meg med ein god kopp chai-te, La den rette komme inn, som kom i posten på torsdag (6 veker etter at eg bestilte boka), og heimelaga skikkelege kakemann-hjerter.
Ha ein god laurdag og fridag alle saman!
Marisha Pessl
Special Topics in Calamity Physics
Penguin books LTD 2008
514 sider
Marisha Pessel har fått mykje ros og berømming for debutromanen sin. Aftenposten skriver mellom anna:
Sjølv er eg verken overbevist eller heilfrelst Marisha Pessl- fan etter å ha lese "Special Topics in Calamity Physics". Dei siste 300 sidene er veldig gode, spennande og om desse sidene kan eg gje Aftenposten sin anmeldar rett. Problemet er bare at du må komme gjennom dei første 200 sidene først. Dei er fulle av detaljerte skildringar, sidesprang, bifortellingar og digressjonar. Dette fungerer i slutten, når eg har ei kjensle av at forfatteren vil ta meg med ein plass. Men i første halvdel av boka er desse sidespranga og digresjonane tilsynelatande utan mål og meining. Eg veit ikkje kor eller kva eg skal med alle detaljane. Dette fører igjen til at eg ikkje hugser dei så godt, når eg får bruk for dei mot slutten.
Blue van Meer er ei 16 år gammal jente, som saman med faren flytter på kryss og tvers i Amerika, dei bur aldri meir enn nokre månedar på kvar plass. Likevel er Blue den beste eleven på kullet sitt, då ho kjem til den framståande high school'en St Gallaway. Her blir ho teken varmt i mot av læraren Hannah Schneider, og invitert inn i gruppa "the Bluebloods", som består av denne filmlæraren og seks elevar. Allereide i starten får vi vite at Hannah Schneider døyr, at politiet meiner det er sjølvmord, at Blue ikkje trur politiet sin konklusjon stemmer og at resten av "the Blubloods" anklagar Blue for å vere skuldig i dødsfallet. Mot slutten blir detaljane rundt dødsfallet rulla opp, og denne delen er spennande og med god framdrift. Det tek bare alt for lang tid før ein kjem dit.
På omslaget står det at boka kjem til å få kultklassikarstatus, som "Virgin Suicide". Eg trur ikkje det. Dette er ei passe underhaldande, men litt for langtekkelig bok i grensa mellom chic-lit og kriminalromansjangaren. For meg blir ho ikkje meir enn passe underhaldande, men litt langtekkelig.
Penguin books LTD 2008
514 sider
Marisha Pessel har fått mykje ros og berømming for debutromanen sin. Aftenposten skriver mellom anna:
"Å lese "Utvalgte emner i katastrofefysikk" er som å være med på en heseblesende, fascinerende omvisning i en eksotisk jungel. Boken er både svært spennende og full av detaljer, og leseren dras fremover og innover samtidig."
Sjølv er eg verken overbevist eller heilfrelst Marisha Pessl- fan etter å ha lese "Special Topics in Calamity Physics". Dei siste 300 sidene er veldig gode, spennande og om desse sidene kan eg gje Aftenposten sin anmeldar rett. Problemet er bare at du må komme gjennom dei første 200 sidene først. Dei er fulle av detaljerte skildringar, sidesprang, bifortellingar og digressjonar. Dette fungerer i slutten, når eg har ei kjensle av at forfatteren vil ta meg med ein plass. Men i første halvdel av boka er desse sidespranga og digresjonane tilsynelatande utan mål og meining. Eg veit ikkje kor eller kva eg skal med alle detaljane. Dette fører igjen til at eg ikkje hugser dei så godt, når eg får bruk for dei mot slutten.
Blue van Meer er ei 16 år gammal jente, som saman med faren flytter på kryss og tvers i Amerika, dei bur aldri meir enn nokre månedar på kvar plass. Likevel er Blue den beste eleven på kullet sitt, då ho kjem til den framståande high school'en St Gallaway. Her blir ho teken varmt i mot av læraren Hannah Schneider, og invitert inn i gruppa "the Bluebloods", som består av denne filmlæraren og seks elevar. Allereide i starten får vi vite at Hannah Schneider døyr, at politiet meiner det er sjølvmord, at Blue ikkje trur politiet sin konklusjon stemmer og at resten av "the Blubloods" anklagar Blue for å vere skuldig i dødsfallet. Mot slutten blir detaljane rundt dødsfallet rulla opp, og denne delen er spennande og med god framdrift. Det tek bare alt for lang tid før ein kjem dit.
På omslaget står det at boka kjem til å få kultklassikarstatus, som "Virgin Suicide". Eg trur ikkje det. Dette er ei passe underhaldande, men litt for langtekkelig bok i grensa mellom chic-lit og kriminalromansjangaren. For meg blir ho ikkje meir enn passe underhaldande, men litt langtekkelig.
Dec 2, 2008
Favorittjulebok-utfordring
Lunacia, forfattaren av bloggen "Av en annen verden" er ein blogger eg følger med på og leser. Nå har ho lagt ut ein utfordring om å skrive om favorittjuleboka:
Då eg var lita jente var eg veldig glad i bøkene til Astrid Lindgren. Eg er framleis det så Jovisst kan Lotta nesten allting og Jul i Bakkebygrenda vil aldri gå i gløymeboka. Men det er lenge sidan eg har lese dei nå, og eg er ikkje sikker på om eg ville kome på å sette meg ned for å lese dei utan å ha nokre ungar å lese for.
Eg har to bøker eg framleis blar i ved juletider. Det er desse to.
Selma Lagerlöf er ei dame eg lenge har vore glad i å lese. Ho har eit fantastisk språk og ho fortel forteljingar som er heilt i grenselandet mellom det strengt realistiske og det overnaturlege, på ein måte som apellerar sterkt til meg som lesar og min fantasi.
Eg blei veldig overraska, då eg første gongen oppdaga at det var ho som hadde skrive historia om den nybakte faren som var ute og leita etter nokon å låne eld frå. Dette er ei av dei mange historiene i Kristuslegender, som er den eine favorittjuleboka mi.
Den andre er ein så udødeleg klassikar at det nesten er litt kjedeleg å like boka. Likevel er eg veldig glad i historia til Lev Tolstoj, om Papa Panov, skomakaren som har hatt ein draum om at Jesus skal besøke han. Boka er bygga opp om bibelteksten der Jesus seier "det du gjer mot ein av desse mine minste, gjer du også mot meg". Skomakaren ventar og ventar på å få besøk av Jesus, men dei einaste som kjem er ei mor med eit lite born, ein gatefeiar og ein tiggar.
Begge desse to historiene, historia om Papa Panov og legenda om faren som er ute for å låne eld, er med på å minne meg om kvifor vi feirar jul. Det er også forteljinger som er med på å flytte fokuset vekk frå det materialistiske julemaset og over på andre, og minst like viktige verdiar. Desse to bøkene er viktige å ta vare på, og eg er glad for at dei har overlevd såpass mange generasjonar allereide, slik at eg har fått dei med meg.
Og sidan eg syntest Lunacia sin utfordring var veldig koseleg har eg nå lyst å oppmode dei av dykk som leser dette til å skrive om dykkar favorittjulebok.
"Siden vi nå har rundet desember tenkte jeg komme med en liten utfordring: Skriv om dine favorittjulebøker! "
Då eg var lita jente var eg veldig glad i bøkene til Astrid Lindgren. Eg er framleis det så Jovisst kan Lotta nesten allting og Jul i Bakkebygrenda vil aldri gå i gløymeboka. Men det er lenge sidan eg har lese dei nå, og eg er ikkje sikker på om eg ville kome på å sette meg ned for å lese dei utan å ha nokre ungar å lese for.
Eg har to bøker eg framleis blar i ved juletider. Det er desse to.
Selma Lagerlöf er ei dame eg lenge har vore glad i å lese. Ho har eit fantastisk språk og ho fortel forteljingar som er heilt i grenselandet mellom det strengt realistiske og det overnaturlege, på ein måte som apellerar sterkt til meg som lesar og min fantasi.
Eg blei veldig overraska, då eg første gongen oppdaga at det var ho som hadde skrive historia om den nybakte faren som var ute og leita etter nokon å låne eld frå. Dette er ei av dei mange historiene i Kristuslegender, som er den eine favorittjuleboka mi.
Den andre er ein så udødeleg klassikar at det nesten er litt kjedeleg å like boka. Likevel er eg veldig glad i historia til Lev Tolstoj, om Papa Panov, skomakaren som har hatt ein draum om at Jesus skal besøke han. Boka er bygga opp om bibelteksten der Jesus seier "det du gjer mot ein av desse mine minste, gjer du også mot meg". Skomakaren ventar og ventar på å få besøk av Jesus, men dei einaste som kjem er ei mor med eit lite born, ein gatefeiar og ein tiggar.
Begge desse to historiene, historia om Papa Panov og legenda om faren som er ute for å låne eld, er med på å minne meg om kvifor vi feirar jul. Det er også forteljinger som er med på å flytte fokuset vekk frå det materialistiske julemaset og over på andre, og minst like viktige verdiar. Desse to bøkene er viktige å ta vare på, og eg er glad for at dei har overlevd såpass mange generasjonar allereide, slik at eg har fått dei med meg.
Og sidan eg syntest Lunacia sin utfordring var veldig koseleg har eg nå lyst å oppmode dei av dykk som leser dette til å skrive om dykkar favorittjulebok.
Dec 1, 2008
Kva er dette?
Med fare for å understreke poenget frå forrige innlegg for mange gonger, kva er dette?
Dette kom i ein epost frå bokklubbane - frå kven, jo frå BOKklubbane. Dei som selgjer bøker, eller korleis var det nå igjen? Nei, det var dei som ikkje hadde plass til bøker i butikken sin, fordi dei hadde så mykje anna der...
Og jo, i dag fekk eg Gullfisken av Le Celzio i posten. 1 månad og 4 dagar etter bestilling. Dei hadde vel ikkje tid til å sende ho ut tidlegare fordi dei måtte sortere sengetøy og vinstativ.
Dette kom i ein epost frå bokklubbane - frå kven, jo frå BOKklubbane. Dei som selgjer bøker, eller korleis var det nå igjen? Nei, det var dei som ikkje hadde plass til bøker i butikken sin, fordi dei hadde så mykje anna der...
Og jo, i dag fekk eg Gullfisken av Le Celzio i posten. 1 månad og 4 dagar etter bestilling. Dei hadde vel ikkje tid til å sende ho ut tidlegare fordi dei måtte sortere sengetøy og vinstativ.
Nov 12, 2008
Kva skjer med bokhandlane?
Det er ikkje så tungvindt for meg å stikke innom ein bokhandel på veg heim frå Blindern. Det som er tungvindt er å stikke innom ein bokhandel der eg får tak i bøker.
For tre veker sidan var eg innom Notabene på Linderudsenteret på veg heim for å få tak i Simon Strangers "mnem", som eg har skrive om under. Det var fredag og eg hadde lyst til å lese denne boka. Eg går inn i "bokhandelen" som er full av album, klistremerker, termosar, matbokser og spel. Dei har ikkje boka. Eg spør om dei kan sjekke om dei har boka på eit anna senter med same kjeden, men der har dei ho heller ikkje.
I dag var innom Bokklubbutikken i Nydalen og Storo Senter for å få tak i S-trilogien til Stig Sæterbakken. Med same resultat. Bokklubbutikken har bare årets bøker, fordi dei ikkje har plass til alt i butikken sin, seier dama i kassa. Eg ser meg rundt og ser lysestakar, termosar, turutstyr, vesker og sekkar, sofaputer, dukar, allværsjakkar.... Men bøker som er eit og to år gamle, dei har dei ikkje plass til. Notabene på Storo Senter hadde akkurat like godt utval i alt mogleg anna enn bøker som butikken deira på Linderud. I gamle dagar kunne ein kjøpe bøker i bokhandelen på Blindern, men nå har dei bytta ut halvparten av skjønnlitteraturen sin med treningstøy og notatbøker. Kva er det eigentleg som skjer med bokhandlarane? Kvifor har dei bytta ut bøkene sine med så mykje anna?
Det tar mykje lenger tid å reise ned til byen for å handle enn å stikke innom ein plass med parkeringsplass på vegen heim. Men det har tydelegevis inga hensikt. Det er stort sett Notabenebutikkar på sentera, og dei har generelt sett ikkje bøker. Ein må ta turen til Tanum på Carl Johan eller Norli i Universitetsgata for å få tak i bøker som ikkje står på Dagbladet si topp ti liste. Dette er jo litt synd, for dei av oss som er interesserte i andre bøker enn dei som står på Dagbladlista. Og ein kan jo spørre seg sjølv om ikkje dette har ein sjølvforsterkande effekt for dei bøkene som allereide står på denne bestselgjarlista. Dei som bare stikker innom ein bokhandel på eit senter, utan å leite etter noko spesifikt, vil jo nødvendigvis ikkje finne andre bøker enn dei som er utropt til bestselgjarar. Dermed vil bestselgjarane selgje endå meir. Det er ikkje det at det er noko gale med bestselgjarane og ti-på-topp-bøkene. Men det er litt frustrerande å ikkje få tak i noko anna. Som den dagen eg var ute og leita etter Jon Fosses Andvake, for eit års tid sidan. Jon Fosse er eit stort internasjonalt namn, som mange nordmenn ikkje har høyrt om eingong. Eg skulle ha tak i den siste boka hans, og på veg til Norli i Universtitetsgata var eg innom seks bokhandlarar. Felles for dei seks butikkane eg var i, var at ingen av dei hadde høyrt om at Jon Fosse hadde gitt ut ei ny bok, og at betjeninga i alle butikkane hadde på seg t-skjorter der det stod "Ligge i grønne enger".
Det er greit at forlaga samarbeidar med bokhandlarane om å selgje bestemte bøker gjennom store kampanjer.
Det er greit at Dagbladet kårer dei ti beste bøkene forrige veke, og at desse blir stillt ut på eigne stativ i bokhandlane.
Det er greit at einskilde forfattarar selgjer meir enn andre, og at desse også får betre plass i butikkane.
Men det er ikkje greit at det ikkje går an å få tak i bøker av forfattarar som ikkje allereide er utnemnt til bestselgjarar.
Det er heller ikkje greit at bokhandlarar beklagar seg fordi dei har for lite plass til bøker - når resten av butikken er ein kombinasjon av sportsbutikk og interiørbutikk.
Kva har skjedd med bokhandlane?
For tre veker sidan var eg innom Notabene på Linderudsenteret på veg heim for å få tak i Simon Strangers "mnem", som eg har skrive om under. Det var fredag og eg hadde lyst til å lese denne boka. Eg går inn i "bokhandelen" som er full av album, klistremerker, termosar, matbokser og spel. Dei har ikkje boka. Eg spør om dei kan sjekke om dei har boka på eit anna senter med same kjeden, men der har dei ho heller ikkje.
I dag var innom Bokklubbutikken i Nydalen og Storo Senter for å få tak i S-trilogien til Stig Sæterbakken. Med same resultat. Bokklubbutikken har bare årets bøker, fordi dei ikkje har plass til alt i butikken sin, seier dama i kassa. Eg ser meg rundt og ser lysestakar, termosar, turutstyr, vesker og sekkar, sofaputer, dukar, allværsjakkar.... Men bøker som er eit og to år gamle, dei har dei ikkje plass til. Notabene på Storo Senter hadde akkurat like godt utval i alt mogleg anna enn bøker som butikken deira på Linderud. I gamle dagar kunne ein kjøpe bøker i bokhandelen på Blindern, men nå har dei bytta ut halvparten av skjønnlitteraturen sin med treningstøy og notatbøker. Kva er det eigentleg som skjer med bokhandlarane? Kvifor har dei bytta ut bøkene sine med så mykje anna?
Det tar mykje lenger tid å reise ned til byen for å handle enn å stikke innom ein plass med parkeringsplass på vegen heim. Men det har tydelegevis inga hensikt. Det er stort sett Notabenebutikkar på sentera, og dei har generelt sett ikkje bøker. Ein må ta turen til Tanum på Carl Johan eller Norli i Universitetsgata for å få tak i bøker som ikkje står på Dagbladet si topp ti liste. Dette er jo litt synd, for dei av oss som er interesserte i andre bøker enn dei som står på Dagbladlista. Og ein kan jo spørre seg sjølv om ikkje dette har ein sjølvforsterkande effekt for dei bøkene som allereide står på denne bestselgjarlista. Dei som bare stikker innom ein bokhandel på eit senter, utan å leite etter noko spesifikt, vil jo nødvendigvis ikkje finne andre bøker enn dei som er utropt til bestselgjarar. Dermed vil bestselgjarane selgje endå meir. Det er ikkje det at det er noko gale med bestselgjarane og ti-på-topp-bøkene. Men det er litt frustrerande å ikkje få tak i noko anna. Som den dagen eg var ute og leita etter Jon Fosses Andvake, for eit års tid sidan. Jon Fosse er eit stort internasjonalt namn, som mange nordmenn ikkje har høyrt om eingong. Eg skulle ha tak i den siste boka hans, og på veg til Norli i Universtitetsgata var eg innom seks bokhandlarar. Felles for dei seks butikkane eg var i, var at ingen av dei hadde høyrt om at Jon Fosse hadde gitt ut ei ny bok, og at betjeninga i alle butikkane hadde på seg t-skjorter der det stod "Ligge i grønne enger".
Det er greit at forlaga samarbeidar med bokhandlarane om å selgje bestemte bøker gjennom store kampanjer.
Det er greit at Dagbladet kårer dei ti beste bøkene forrige veke, og at desse blir stillt ut på eigne stativ i bokhandlane.
Det er greit at einskilde forfattarar selgjer meir enn andre, og at desse også får betre plass i butikkane.
Men det er ikkje greit at det ikkje går an å få tak i bøker av forfattarar som ikkje allereide er utnemnt til bestselgjarar.
Det er heller ikkje greit at bokhandlarar beklagar seg fordi dei har for lite plass til bøker - når resten av butikken er ein kombinasjon av sportsbutikk og interiørbutikk.
Kva har skjedd med bokhandlane?
Nov 7, 2008
Utålmodig
Nå begynner eg å bli utålmodig. Eg har to bøker eg gleder meg til lese. Den eine er La den rette komme inn av John Ajvinde Lindquist. Eg har lenge tenkt på at eg har lyst til å lese denne boka, og nå er ho jo blitt tolka på film og for tida aktuell på kinoane her i byen. Eg har lyst å lese boka slik at eg kan sjå filmen etterpå. Og eg har ikkje lyst til å sjå filmen før eg har lese boka. Men filmen har jo fått såpass gode kritikkar at eg har lyst til å sjå han.
Den andre boka eg har lyst til å lese er Gullfisken av Jean Marie Gustave LeClézio. Bare fordi eg kan ikkje vere meg bekjent av å vere nesten ferdigstudert litteraturvitar på masternivå eit år vi får ein nobelprisvinnar eg aldri har høyrt om. Det går rett og slett bare ikkje an. Derfor er eg utålmodig etter å få lese denne boka, som er anbefalt av Horace Engdahl.
Kan du ikkje bare skaffe deg desse bøkene, då, tenker du. Er det nødvendig å syte og klage slik, det er jo bare å få tak i bøkene og sette deg ned å lese.
Men eg har forsøkt å få tak i bøkene. Eg har bestillt dei i Bokklubben, der eg har nokre bonuspoeng som gir rabattar på bøker. For ti dagar sidan bestillte eg desse to bøkene. Og det står framleis "registrert" på din side. Ikkje pakka eller sendt eller noko slikt. Men "registrert". Ja, det skulle bare mangle at dei ikkje klarte registrere bestillinga på ti dagar. Kor lenge til må eg vente før eg får oppdatert mitt manglande kjennskap til nobelprisvinnaren?
Den andre boka eg har lyst til å lese er Gullfisken av Jean Marie Gustave LeClézio. Bare fordi eg kan ikkje vere meg bekjent av å vere nesten ferdigstudert litteraturvitar på masternivå eit år vi får ein nobelprisvinnar eg aldri har høyrt om. Det går rett og slett bare ikkje an. Derfor er eg utålmodig etter å få lese denne boka, som er anbefalt av Horace Engdahl.
Kan du ikkje bare skaffe deg desse bøkene, då, tenker du. Er det nødvendig å syte og klage slik, det er jo bare å få tak i bøkene og sette deg ned å lese.
Men eg har forsøkt å få tak i bøkene. Eg har bestillt dei i Bokklubben, der eg har nokre bonuspoeng som gir rabattar på bøker. For ti dagar sidan bestillte eg desse to bøkene. Og det står framleis "registrert" på din side. Ikkje pakka eller sendt eller noko slikt. Men "registrert". Ja, det skulle bare mangle at dei ikkje klarte registrere bestillinga på ti dagar. Kor lenge til må eg vente før eg får oppdatert mitt manglande kjennskap til nobelprisvinnaren?
Nov 6, 2008
Simon Stranger
mnem
Tiden forlag 2008
502 sider
For å seie det først som sist: mnem kjem til å bli ståande som ei av dei beste bøkene eg har lese! Det er ei av dei bøkene det er vanskeleg å seie noko om, fordi ho er så spesiell at ho helst bør opplevast. Men eg vil forsøke.
Simon Stranger har skrive ein roman med utgangspunkt i den fiktive byen Nem. Romanen har to hovudpersonar, Peter som blei født i byen i 1955, som er forfattar og kjem tilbake til byen for å skrive ei bok om historia til byen. Den andre hovudpersonen er Oliver, som var ein av grunnleggarane til byen, og som er i ferd med å miste hukommelsen sin. Medan Peter jobber seg bakover og forsøker å finne ut historia om byen, er det som hendte på 50-talet snart det einaste Oliver hugser. Byen Nem blei grunnlagt i 1955 av 5 unge studentar som hadde lese etikken til John Rawls. John Rawls sin filosofi tek utgangspunkt i at dersom ein skal kunne bygge eit perfekt samfunn, må dette samfunnet byggast av mennesker som ikkje veit noko om sin eigen posisjon i samfunnet. Romanen forteller historia om kva som gjekk gale i dette samfunnet. Samtidig forteller romanen om denne byen i dag.
Stranger har leiga ein arktiekt til å teikne byen og gatene og dette bybildet er sentralt både for struktureringa av romanen og sjølve handlinga. Romanen er bygga opp rundt gatene i byen, og gjennom å fortelle om kva som foregår i dei ulike gatene og husa klarer Stranger å konstruere ein roman full av store og små fortellingar om einskildpersonar, nokre av folka i husa blir presentert på få linjer eller som tilfeldig forbipasserande, medan andre av husa har ein historie som tek oss med på lengre fortellingar til tulipan-børskrakket i Nederland på 1600-talet eller til ein kjærleikshistorie frå Frankrike på 1700-talet. Den vakraste av desse små historiane er fortellinga om eit jødisk ektepar på gamleheimen i Nem.
Det som gjer denne romanen så spesiell er blandinga av sjangrar, fortellarar og fortellarmåter. Nokre av avsnitta om Peter er fortalde i du-form. Dette er med på å skape ein heilt spesiell form for nærleik til hovudpersonen, medan mesteparten av fortellinga om Peter sine undersøkingar i Nem har vanleg tredjepersonsfortellar. Innimellom kjem det dikt og teikneseriar og meir vitenskapelege skildringar, med utgangspunkt i korleis verda blei til eller korleis cellene i kroppen oppfører seg. Oliver si historie får vi først og framst fortald gjennom dagboka hans, der han skriver for å hugse. Til og med fortellinga om flygeøgla, som blir gravd opp på tomta der byen blir bygga, av nokre arkeologar på 50-talet, har fått plass i romanen.
Bakerst i boka finner vi eit oppslagsverk, der forfattaren forklarer ein del ord og uttrykk. Under oppslagsordet "totalroman" finner vi henvisningar til "ungdommelig overmot", "umulig" og "idioti". Og kan hende det er eit umogleg prosjekt Stranger gav seg i kast med for fem år sidan. Men det er langt i frå idioti, for sjølv om det kanskje er umogleg å skrive ein totalroman, er dette eit forsøk med eit veldig vellukka resultat.
Tiden forlag 2008
502 sider
For å seie det først som sist: mnem kjem til å bli ståande som ei av dei beste bøkene eg har lese! Det er ei av dei bøkene det er vanskeleg å seie noko om, fordi ho er så spesiell at ho helst bør opplevast. Men eg vil forsøke.Simon Stranger har skrive ein roman med utgangspunkt i den fiktive byen Nem. Romanen har to hovudpersonar, Peter som blei født i byen i 1955, som er forfattar og kjem tilbake til byen for å skrive ei bok om historia til byen. Den andre hovudpersonen er Oliver, som var ein av grunnleggarane til byen, og som er i ferd med å miste hukommelsen sin. Medan Peter jobber seg bakover og forsøker å finne ut historia om byen, er det som hendte på 50-talet snart det einaste Oliver hugser. Byen Nem blei grunnlagt i 1955 av 5 unge studentar som hadde lese etikken til John Rawls. John Rawls sin filosofi tek utgangspunkt i at dersom ein skal kunne bygge eit perfekt samfunn, må dette samfunnet byggast av mennesker som ikkje veit noko om sin eigen posisjon i samfunnet. Romanen forteller historia om kva som gjekk gale i dette samfunnet. Samtidig forteller romanen om denne byen i dag.
Stranger har leiga ein arktiekt til å teikne byen og gatene og dette bybildet er sentralt både for struktureringa av romanen og sjølve handlinga. Romanen er bygga opp rundt gatene i byen, og gjennom å fortelle om kva som foregår i dei ulike gatene og husa klarer Stranger å konstruere ein roman full av store og små fortellingar om einskildpersonar, nokre av folka i husa blir presentert på få linjer eller som tilfeldig forbipasserande, medan andre av husa har ein historie som tek oss med på lengre fortellingar til tulipan-børskrakket i Nederland på 1600-talet eller til ein kjærleikshistorie frå Frankrike på 1700-talet. Den vakraste av desse små historiane er fortellinga om eit jødisk ektepar på gamleheimen i Nem.
Det som gjer denne romanen så spesiell er blandinga av sjangrar, fortellarar og fortellarmåter. Nokre av avsnitta om Peter er fortalde i du-form. Dette er med på å skape ein heilt spesiell form for nærleik til hovudpersonen, medan mesteparten av fortellinga om Peter sine undersøkingar i Nem har vanleg tredjepersonsfortellar. Innimellom kjem det dikt og teikneseriar og meir vitenskapelege skildringar, med utgangspunkt i korleis verda blei til eller korleis cellene i kroppen oppfører seg. Oliver si historie får vi først og framst fortald gjennom dagboka hans, der han skriver for å hugse. Til og med fortellinga om flygeøgla, som blir gravd opp på tomta der byen blir bygga, av nokre arkeologar på 50-talet, har fått plass i romanen.
Bakerst i boka finner vi eit oppslagsverk, der forfattaren forklarer ein del ord og uttrykk. Under oppslagsordet "totalroman" finner vi henvisningar til "ungdommelig overmot", "umulig" og "idioti". Og kan hende det er eit umogleg prosjekt Stranger gav seg i kast med for fem år sidan. Men det er langt i frå idioti, for sjølv om det kanskje er umogleg å skrive ein totalroman, er dette eit forsøk med eit veldig vellukka resultat.
Subscribe to:
Posts (Atom)